Cesarski i królewski dostawca dworu

„Przed wejściem chętka,
po wyjściu mgiełka –
oto jest Kraków,
oto Hawełka”

Jan Sztaudynger

Hawełka to najstarsza nieprzerwanie działająca restauracja w Rynku Głównym w Krakowie. Jej początki sięgają 1876 roku. Wtedy to Antoni Hawełka postanowił, że jego lokal zasłynie w Polsce i w świecie wyśmienitymi potrawami oraz wyjątkową atmosferą. Spełniły się jego plany, czego dowodzi nadany mu tytuł Cesarskiego i Królewskiego Dostawcy Dworu. Hawełka potrafił zapewnić rozkosz nawet królewskim podniebieniom. I tak zostało do dziś!

Od ponad 100 lat restauracja Hawełka jest miejscem spotkań wszystkich, którzy cenią tradycyjną kuchnię polską i piękno zabytkowych wnętrz Pałacu Spiskiego. W sercu Krakowa, przy jednym z największych rynków w Europie możemy przyjąć jednocześnie 230 gości. Dla zorganizowanych grup mamy specjalną ofertę, w której nie brakuje słynnych polskich dań. Biesiadzie staropolskiej towarzyszą występy zespołu folklorystycznego.

Antoni Hawełka

Antoni Hawełka urodził się 17 stycznia 1840 roku w Kętach na Morawach. Do Krakowa przybył w czasach autonomii galicyjskiej. Terminował jako pomocnik handlowy, był między innymi dysponentem słynnej firmy J. Wentzla. Przy Rynku Głównym 46 w 1876 roku otworzył własny sklep kolonialny „Pod Palmą”. Interes szedł świetnie. Przeniósł go do Pałacu pod Krzysztofory, Rynek Główny 35, gdzie działalność poszerzył o lokal gastronomiczny. Prowadził w nim modny wówczas tzw. handelek śniadankowy. Ten typowo krakowski termin funkcjonował od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku. Określał formę pośrednią między bufetem, a tanią restauracją. Hawełka rozsławił na cały Kraków piętrowe kanapki. Prowadził handel towarami delikatesowymi. Miał też skład wódek, win, koniaków francuskich. Antoni Hawełka zmarł bezpotomnie w Krakowie 14 stycznia 1894 roku. Swym spadkobiercą uczynił subiekta Franciszka Macharskiego.

Genius loci

Wyjątkowość potraw przygotowywanych z produktów o najwyższej jakości. Nowatorskie podejście i staropolskie receptury. To doceniali arystokraci i bohema krakowska. Hawełka stała się miejscem spotkań znamienitych gości. Jedni przychodzili na śledzika, inni by rozkoszować się dziczyzną. Moc trunków sprowadzanych z najdalszych zakątków świata i tradycyjna beczka piwa dopełniały doznań.
Każdy, kto zawitał do Krakowa, wcześniej czy później zaglądnął do Hawełki. Tu biesiadowali nobliści, profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego i AGH, władze miasta i Polski, przedstawiciele rządów wielu państw. Hawełka niemal od zawsze gościła ludzi nauki, kultury i sztuki.

Kalendarium

  • 1876Antoni Hawełka otworzył lokal „Pod Palmą” przy Rynku Głównym 46
  • 1881w Pałacu Krzysztofory przy Rynku Głównym 35 powstał lokal gastronomiczny z delikatesami
  • 1900jeden z pierwszych telefonów w krakowskich firmach założono w Hawełce „ku wygodzie gości”
  • 1909Franciszek Macharski, spadkobierca Antoniego Matecznego, zakupił sąsiadujący z Krzysztoforami Pałac Spiski
  • 1913Leopold Macharski, bratanek Franciszka, spadkobiercy Antoniego Hawełki przeniósł firmę do nowej siedziby w Pałacu Spiskim, gdzie otworzył Restaurację Hawełka
  • 1935-39w Sali Tetmajerowskiej wystawiano, cieszące się dużą popularnością satyryczne szopki. „Kukiełki u Hawełki” miały dwie pary autorów, którymi początkowo byli Magdalena Samozwaniec i Artur Maria Swinarski, a następnie Irena Szczepańska i Zbigniew Grotowski
  • 1945-1950Hawełka była pod zarządem Spółdzielni Przetwórczo-Handlowej „Przełom”
  • 1945-1991restaurację prowadziły Krakowskie Zakłady Gastronomiczne
  • 1991–(…)restauracją zarządza Hawełka Sp. z o.o., która przywróciła pomieszczeniom dawną świetność. Renowacji poddano stropy zdobione przez Włodzimierza Tetmajera, odnowiono witraże. Powróciły dawny klimat, charakter i renoma.